از هر ۲۰۰۰ کودک، یک کودک در هنگام تولد، یک یا دو دندان دارد! اما در اکثر کودکان، اولین دندان بین شش تا هفت‌ماهگی بیرون می‌زند. اولین دندان‌ها در کودکی که به‌سرعت رشد می‌کند ممکن است (که معمولاً دندان‌های پیشین مرکزی در پایین هستند) در سه‌ماهگی بیرون بزند، درحالی‌که کودکی که کندتر رشد می‌کند ممکن است اولین دندان‌های خود را در یک‌سالگی در بیاورد. آخرین دندان‌ها (دندان‌های آسیاب دوم در بالا و پائین عقب دهان)، معمولاً در سال دوم در می‌آیند. در سه‌سالگی کودک شما باید مجموعه کاملی از ۲۰ دندان‌شیری داشته باشد.
رشد و تکامل دندان‌ها چگونه است؟
برای بسیاری از کودکان و والدین آنها درآمدن اولین دندان، بامزه و جالب نخواهد بود و ممکن است خیلی طول بکشد یا سخت باشد. نشانه‌های اولیه (مانند خروج بیش از حد آب دهان کودک یا کمی درد) معمولاً یک تا دو ماه زودتر از واقعه اصلی رخ می‌دهند. برای تسکین درد، کودک ممکن است گازگرفتن را آغاز کند؛ اما این گازگرفتن در اثر عصبانیت یا خصومت نیست. اگر به او چیزی بدهید که گاز بگیرد یا با انگشت لثه‌های او را به‌آرامی بمالید، ممکن است در تسکین درد او مؤثر باشد.
همچنین، هنگامی که کودک می‌خواهد دندان دربیاورد، ممکن است لثه‌های او متورم شوند، که در نتیجه لپ‌های کودک شما کمی پرتر و بادکرده به نظر خواهند آمد. هرچند برخی از والدین ادعا می‌کنند که نوزاد آنها در زمان دندان‌درآوردن دچار تب یا اسهال شده است، اکثر متخصصین اذعان می‌کنند که دندان‌درآوردن موجب بروز هیچ‌گونه بیماری نمی‌شود. احتمال ابتلای کودک به یک سرماخوردگی، آنفولانزای مختصر و مشکلات گوارشی وجود دارد، پس او را برای معاینه به نزد پزشک ببرید.
برای برخی والدین خوش‌شانس، دندان‌درآوردن کودک بدون درد است. در این هفته کودک یک لثه خالی دارد و هفته بعد، لبه سفید یک دندان بر روی لثه او ظاهر شده است. درآمدن اولین دندان را جشن بگیرید: عکس بگیرید و تاریخ آن را در دفترچه خاطرات نوزاد خود ثبت کنید.
دندان‌ها یکی پس از دیگری در می‌آیند: دندان‌های جلو در پایین پیش از بقیه، سپس دندان‌های پیشین بالا و نهایتاً دندان‌های عقبی. دندان‌درآوردن یک امر ارثی است، پس اگر شما خیلی زود دندان درآورده‌اید، ممکن است کودک شما هم خیلی زود دندان درآورد!
مرحله بعد چه خواهد بود؟
دندان‌های شیری کودک، قبل از آنکه دندان‌های دائمی او آماده روییدن باشند، نمی‌افتد؛ این اتفاق در حدود شش‌سالگی خواهد افتاد.
جدول زمانی دندان‌های شیری
درک جدول زمانی معمول برای دندان‌درآوردن می‌تواند به والدین کمک کند تا تشخیص دهند چه زمانی طبیعی است و چه زمانی باید به دنبال مشاوره باشند. در اینجا یک جدول زمانی دقیق از فرایند دندان‌درآوردن آورده شده است:
- ۶ ماهگی: اولین دندان‌های شیری که رویش پیدا می‌کنند، معمولاً دو دندان پیشین جلویی فک پایین (دندان‌های پیشین مرکزی فک پایین) هستند.
- حدود ۶ تا ۱۲ ماهگی: دندان‌درآوردن معمولاً شروع می‌شود و دو دندان جلویی (دندان‌های پیشین مرکزی) در ردیف بالا یا پایین ابتدا ظاهر می‌شوند.
- حدود ۱۳ تا ۱۹ ماهگی: اولین دندان‌های آسیاب شروع به درآمدن می‌کنند.
- تا ۲.۵ تا ۳ سالگی: معمولاً هر ۲۰ دندان‌شیری درآمده‌اند.
- حدود ۶ سالگی: اولین دندان‌های آسیاب دائمی (بالا و پایین) و دندان‌های پیشین دائمی پایین شروع به رویش می‌کنند.
- بین ۶ تا ۱۲ سال: کودکان ترکیبی از دندان‌های دائمی و شیری دارند که به‌عنوان مرحله دندانی مختلط شناخته می‌شود.
- تا سن ۱۲ سالگی: اکثر کودکان تمام دندان‌های دائمی خود را دارند، به جز دندان‌عقل.
همان‌طور که قبلاً ذکر شد، زمانی که کودکان ۳ساله می‌شوند، معمولاً یک مجموعه کامل از ۲۰ دندان‌شیری دارند. بین سنین ۶ تا ۱۲ سالگی، کودکان مرحله دندانی مختلط را تجربه می‌کنند، که در آن هم‌دندان‌های شیری و هم‌دندان‌های دائمی دارند. اگرچه این‌ها میانگین‌های تقریبی هستند، اما اگر نوزادی تا ۱۲ ماهگی هیچ نشانه‌ای از دندان نشان ندهد، دندان‌درآوردن دیرهنگام محسوب می‌شود.
| دندان‌های بالایی | دندان‌درآوردن | افتادن دندان |
| دندان پیشین مرکزی | ۸ تا ۱۲ ماه | ۶ تا ۷ سال |
| دندان پیشین جانبی | ۹ تا ۱۳ ماه | ۷ تا ۸ سال |
| دندان نیش (کوسپید) | ۱۶ تا ۲۲ ماه | ۱۰ تا ۱۲ سال |
| مولر اول | ۱۳ تا ۱۹ ماه | ۹ تا ۱۱ سال |
| دندان آسیای دوم | ۲۵ تا ۳۳ ماه | ۱۰ تا ۱۲ سال |
| دندان‌های پایین | دندان‌درآوردن | افتادن دندان |
| دندان آسیای دوم | ۲۳ تا ۳۱ ماه | ۱۰ تا ۱۲ سال |
| مولر اول | ۱۴ تا ۱۸ ماه | ۹ تا ۱۱ سال |
| دندان نیش (کوسپید) | ۱۷ تا ۲۳ ماه | ۹ تا ۱۲ سال |
| دندان پیشین جانبی | ۱۰ تا ۱۶ ماه | ۷ تا ۸ سال |
| دندان پیشین مرکزی | ۶ تا ۱۰ ماه | ۶ تا ۷ سال |
چه وقت باید نگران شد؟
دندان‌درآوردن دیرهنگام به حالتی گفته می‌شود که دندان‌های شیری در کودکان دیر درمی‌آیند. اگر کودکی بالای ۱۲ ماه سن داشته باشد و دندان‌درآوردن را شروع نکرده باشد، این وضعیت دندان‌درآوردن دیرهنگام محسوب می‌شود.
معمولاً کودکان از حدود ۶ ماهگی شروع به دندان‌درآوردن می‌کنند و تا حدود ۲.۵ سالگی، ۲۰ دندان‌شیری کامل خواهند داشت. بنابراین، اگر کودکی بیش از ۱۲ ماه سن دارد و هنوز هیچ دندان‌شیری درنیاورده است، کودک شما دیر دندان درآورده محسوب می‌شود.
در مورد کودکانی که فقط دیر دندان درمی‌آورند اما رشد فیزیکی آنها هنوز طبیعی است، این به دلیل فیزیولوژی کودک است.
اگر کودکانی که دیر دندان درمی‌آورند با کوتاهی قد، کمبود قد و وزن، مشکل در خواب، تعریق شبانه و غیره همراه باشند، احتمالاً دیر دندان‌درآوردن کودک به دلیل رژیم غذایی ناکافی است.
بااین‌حال، اگر پس از ۱۲ ماه، کودک هنوز دندان درنیاورده باشد، ثابت می‌کند که کودک دیر دندان درمی‌آورد، والدین باید کودک را برای معاینه و مداخله به‌موقع نزد دندانپزشک ببرند.
بهترین زمان دندان‌درآوردن نوزاد
بسیاری از مردم اعتقاد دارند که هرچه دندان‌های کودک دیرتر در بیاید بهتر است؛ زیرا دیرتر سیاه می‌شود. درصورتی‌که سیاه‌شدن دندان بستگی به جنس آن دارد و ربطی به دیریازود در آمدن دندان ندارد. شاید علت اعتقاد این عده این باشد که هر چه دندان دیرتر در بیاید قطره آهن دیرتر با دندان‌های کودک تماس پیدا می‌کند و میزان سیاه‌شدن آن کاهش می‌یابد.
لثه‌های کودکان از حدود ۳ ماهگی شروع به خارش می‌کند و آب‌دهانشان می‌ریزد که این ریزش بزاق می‌تواند به علت ریفلاکس بیولوژیک هم باشد. معمولاً نخستین دندان کودکان در ۷ ماهگی درمی‌اید ولی این فرایند امکان دارد از ۴ ماهگی تا ۱۳ ماهگی هم طول بکشد. فاکتورهای ژنتیکی در دندان‌درآوردن کودکان بسیار مهم هستند.
اولین نشانه‌های درآمدن دندان، افزایش حجم بزاق و آبریزش دهان است و به‌طور معمول هر ماه یک دندان کودک در می‌آید و روند رویش این دندان تدریجی است و در این دوره ممکن است کودک دچار اسهال و تب شده و بدخلقی‌های خاص خود را داشته باشد.
دخترها معمولاً زودتر از پسرها صاحب دندان می‌شوند. بچه‌هایی که مقاومت بدنی و رشد کمتری دارند نیز دیرتر صاحب دندان می‌شوند. کودکانی که به سبب زندگی والدینشان در مناطق معمولاً ابری یا خانه‌های کمابیش تاریک‌تر، از تابش آفتاب دور بوده‌اند نیز به سبب کمبود ویتامین D دیرتر دندان درمی‌آورند.
اگر شما نیز چنین وضعیتی دارید بهتر است برای دورماندن از عوارضی چون کرم‌خوردگی زودرس، تغییر شکل استخوانی، رشد نادرست فک و… که در آینده گریبان کودکتان را خواهد گرفت روزانه چند دقیقه بخشی از بدن او را در معرض تابش آفتاب ملایم (نه شدید و آزاردهنده) قرار دهید.
عوامل رشد دندان اطفال
یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در دندان آوردن کودکان، تغذیهٔ مادر در دوران بارداری است. جالب است که بدانید کودک قبل از به دنیا آمدنش بیست دندان در زیر لثه‌های خود دارد که بعد از به‌دنیاآمدن و طی‌شدن روند طبیعی، دندان‌ها کم‌کم رشد می‌کنند و بالا می‌آیند؛ بنابراین تغذیهٔ خوب مادر، تأثیر خیلی زیادی بر روی روند رشد دندان کودک دارد.
در کنار تغذیهٔ مادر، تغذیهٔ خود کودک هم بر روی رشد دندان‌ها تأثیر خیلی زیادی دارد. کودک برای رشد خوب دندان‌هایش به کلسیم خیلی زیادی احتیاج دارد، این کلسیم به‌وفور در شیر مادر وجود داشته و کودک با خوردن شیر مادر، کلسیم مورد نیاز خود را دریافت می‌کند، همچنین کودک در هنگام تغذیه از پستان مادر نیاز دارد که شیر را بمکد، به همین دلیل این مکش باعث تقویت عضلهٔ چانه و فک کودک خواهد شد. عموماً کودکانی که از شیر مادر خودشان تغذیه کرده‌اند، دندان‌های خیلی قوی‌تری به نسبت کودکانی دارند که شیر مادر نخورده‌اند.
عوارض دیر دندان‌درآوردن
برخی از عوارض جدی دیر دندان‌درآوردن در نوزادان عبارت‌اند از:
- بدشکلی استخوان فک و نامتقارنی صورت: تأخیر در رویش دندان‌هامی‌تواند به‌تدریج باعث کوچک‌شدن استخوان فک شود که می‌تواند منجر به افتادگی صورت شود.
- کج‌شدن دندان‌های دائمی: تأخیر در رویش دندان‌های شیری می‌تواند مانع رشد دندان‌های دائمی شود. این امر می‌تواند باعث کج‌شدن دندان‌های دائمی شود.
- تأخیر در جویدن غذا: دیر دندان‌درآوردن باعث می‌شود کودک شما نتواند غذا را در زمان مناسب بجود.
- هایپردونشیا: این وضعیت که به‌عنوان دندان‌های اضافی شناخته می‌شود، شرایطی است که در آن کودک شما بیش از تعداد مورد نیاز دندان دارد. شما متوجه دو سری دندان، هم دندان‌شیری و هم دندان دائمی، خواهید شد که به طور موازی بیرون می‌آیند.
- تشکیل کیست: دندان دائمی می‌تواند تا حدی تحت‌فشار قرار گیرد که به بافت‌ها آسیب برساند و کیست تشکیل دهد.
تأخیر در دندان‌درآوردن همچنین از پوسیدگی‌های احتمالی دندان که احتمالاً کودک شما در سال‌های رشد خود از آنها رنج می‌برد، هشدار می‌دهد. با مراجعه به دندانپزشک اطفال در دبی، از این عوارض جلوگیری کنید.
دلایل دیریازود دندان‌درآوردن در اطفال
تحقیقات انتشارات دانشگاه کمبریج نشان می‌دهد که عوامل زیادی بر زمان رویش اولین دندان کودک تأثیر می‌گذارند. این عوامل شامل وزن و قد کودک هنگام تولد، سیگارکشیدن مادر در دوران بارداری یا عدم دریافت کافی مواد مغذی توسط کودک درحال‌رشد قبل از تولد می‌شود. گروه‌های مختلف کودکان، به‌ویژه کودکانی با پیشینه‌های قومی متنوع، ممکن است زمان‌های متفاوتی برای رویش دندان داشته باشند. دانستن دلیل این اتفاق می‌تواند به والدین کمک کند تا دندان‌های کودک خود را بهتر درک کنند.
عوامل ژنتیکی
دندان‌درآوردن دیرهنگام اغلب می‌تواند ارثی باشد. اگر والدین یا اقوام نزدیک، دندان‌درآوردن دیرهنگام را تجربه کرده باشند، احتمالاً کودک نیز از همین الگو پیروی خواهد کرد. دندان‌درآوردن دیرهنگام در برخی خانواده‌ها به دلیل ژن‌هایشان طبیعی است. برخی بیماری‌های ژنتیکی، مانند دیسپلازی کلئیدوکرانیال، می‌توانند باعث شوند دندان‌ها خیلی دیر دربیایند.
کمبودهای تغذیه‌ای
کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند رویش دندان‌ها را به تأخیر بیندازد. به طور خاص، کمبود ویتامین A، ویتامین C، ویتامین D و کلسیم می‌تواند بر روی رویش دندان‌ها تأثیر بگذارد. ویتامین D برای جذب کلسیم بسیار مهم است و کمبود این مواد مغذی می‌تواند ساختار استخوان لازم برای رویش دندان‌ها را تضعیف کند. اطمینان از یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از این مواد مغذی برای رشد سالم دندان‌ها بسیار مهم است.
زایمان زودرس
نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا می‌آیند، اغلب در مراحل مختلف رشد، از جمله دندان‌درآوردن، تأخیر دارند. این تأخیر معمولاً موقتی است و در نهایت با رشد کودک، دندان‌ها بیرون می‌آیند. نوزادان نارس همچنین ممکن است سطح پایین‌تری از برخی مواد مغذی داشته باشند که می‌تواند دندان‌درآوردن را بیشتر به تأخیر بیندازد.
بیماری‌های سیستمیک
برخی بیماری‌های سیستمیک نیز می‌توانند رویش دندان‌های شیری را به تأخیر بیندازند. بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید که رشد و متابولیسم کلی را کند می‌کند و راشیتیسم، اختلال رشد استخوان ناشی از کمبود ویتامین D، می‌توانند در رشد طبیعی دندان اختلال ایجاد کنند. کم‌خونی که با کمبود گلبول‌های قرمز سالم مشخص می‌شود، نیز می‌تواند به دلیل کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌های درحال‌رشد، رشد دندان‌ها را به تأخیر بیندازد.
اختلالات غدد درون‌ریز
اختلالات غدد درون‌ریز، مانند کم‌کاری تیروئید یا کمبود هورمون رشد، می‌توانند رویش دندان‌ها را به تأخیر بیندازند. این شرایط بر سطح هورمون‌هایی که برای رشد و نمو بسیار مهم هستند، تأثیر می‌گذارند. هورمون‌ها نقش مهمی در زمان رویش دندان‌ها دارند و هرگونه عدم تعادل می‌تواند این روند را مختل کند.
عوامل محیطی
تأثیرات محیطی مانند وزن کم هنگام تولد و سوءتغذیه مزمن نیز می‌تواند باعث تأخیر در دندان‌درآوردن شود. نوزادانی که وزن کمی دارند یا تغذیه کافی دریافت نمی‌کنند، ممکن است رشد کلی کندتری از جمله تأخیر در رویش دندان را تجربه کنند. سوءتغذیه مزمن بر توانایی بدن در حمایت از رشد و نمو بافت‌های جدید، از جمله بافت‌های دندانی، تأثیر می‌گذارد.
مداخلات پزشکی و داروها
برخی مداخلات پزشکی و داروها نیز می‌توانند دندان‌درآوردن را به تأخیر بیندازند. به‌عنوان‌مثال، کودکانی که دوره‌های متعدد یا طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک یا استروئید مصرف کرده‌اند، ممکن است دچار تأخیر در رشد دندان شوند. این داروها می‌توانند بر فرایندهای رشد طبیعی بدن و پاسخ‌های ایمنی تأثیر بگذارند و به طور غیرمستقیم بر رویش دندان تأثیر بگذارند.
درمان دیر درآمدن دندان‌های شیری
در بیشتر موارد، دیر دندان‌درآوردن نیازی به درمان ندارد و خودبه‌خود برطرف می‌شود. بااین‌حال، اقداماتی وجود دارد که می‌توانید برای حمایت از سلامت دندان‌های کودک خود انجام دهید.
پشتیبانی تغذیه‌ای
اطمینان از دریافت تغذیه کافی توسط کودک ضروری است. یک رژیم غذایی سرشار از ویتامین‌های A، C، D و کلسیم می‌تواند به رشد دندان‌ها کمک کند. شیر مادر یا شیرخشک باید با غذاهای جامد مناسب سن که این مواد مغذی را فراهم می‌کنند، تکمیل شود.
معاینات دندانپزشکی
معاینات منظم دندانپزشکی از ۱۲ ماهگی یا ظرف شش ماه پس از ظاهرشدن اولین دندان، مهم است. یک دندانپزشک اطفال می‌تواند سلامت دندان‌های کودک شما را کنترل کرده و در مورد دندان‌درآوردن و مراقبت‌های دهانی راهنمایی ارائه دهد.
مداخله پزشکی
اگر نوزادی تا ۱۸ ماهگی هیچ نشانه‌ای از دندان‌درآوردن نشان ندهد، دندانپزشک اطفال ممکن است ارزیابی بیشتر را برای رد هرگونه بیماری زمینه‌ای توصیه کند. درمان‌ها ممکن است شامل رفع کمبودهای تغذیه‌ای یا مدیریت بیماری‌هایی باشد که می‌توانند بر دندان‌درآوردن تأثیر بگذارند.
درمان‌های غیردارویی و خانگی برای دندان‌درآوردن
حلقه‌ها و وسایل کمکی مخصوص دندان‌درآوردن می‌توانند به کودک شما چیزی ایمن برای جویدن بدهند. دکتر اخلاقی تأکید می‌کند که مطمئن شوید کودک شما می‌تواند خود به‌راحتی آن را در دست بگیرد و به دهانش ببرد. هرگز نباید چیزی را به‌زور به دهانش فشار دهید؛ او باید کنترل اوضاع را در دست داشته باشد.
دکتر اخلاقی پیشنهاد می‌کند که برخی از این وسایل را می‌توانید قبل از استفاده در یخچال خنک کنید تا تسکین بیشتری ایجاد کنند، اما هرگز آنها را در فریزر قرار ندهید، زیرا این کار می‌تواند به لثه‌های کودک آسیب برساند. همچنین، از دادن تکه‌های یخ به او خودداری کنید.
اگر فرزند شما در سن از شیر گرفتن (حدود ۶ ماه به بالا) است، دکتر اخلاقی می‌گوید که می‌توانید از غذاهای سالمی مانند خیار یا خربزه خام استفاده کنید که به‌عنوان خنک‌کننده عمل می‌کنند. برای حفظ سلامت دندان‌های کودک، میان‌وعده‌های سالم و بدون قند انتخاب کنید و از نان سوخاری پرهیز کنید.
دکتر اخلاقی همچنین اشاره می‌کند که بخشی از نارضایتی‌های کودک ممکن است به این دلیل باشد که او به توجه شما نیاز دارد. آرام‌کردن نوزاد و پرت‌کردن حواس او نیز می‌تواند مؤثر باشد. او را در آغوش بگیرید، با او بازی کنید یا محیط را تغییر دهید؛ مثلاً به پارک ببرید یا در گروه شعر و آواز شرکت کنید.
ژل‌های دندان‌درآوردن، مسکن‌ها و داروهای هومیوپاتی برای دندان‌درآوردن
شواهد کافی برای اثبات مؤثربودن ژل‌های دندان‌درآوردن وجود ندارد، به همین دلیل ما پیشنهاد می‌کنیم که ابتدا گزینه‌های غیرپزشکی را امتحان کنید. همچنین ژل‌های هومیوپاتی نیز در دسترس هستند، اما هیچ مدرکی مبنی بر مؤثربودن آنها وجود ندارد.
اگر شما ابتدا گزینه‌های غیرپزشکی را امتحان کرده‌اید و تصمیم به استفاده از ژل گرفته‌اید، چه نوع معمولی و چه نوع هومیوپاتی، حتماً قبل از هر کاری با یک داروساز مشورت کنید تا مطمئن شوید که این ژل برای کودک شما بی‌خطر و مناسب است.
اگر کودک شما دچار درد است، می‌توانید از پاراستامول یا ایبوپروفن مناسب کودکان استفاده کنید. اما باز هم تأکید می‌کنم که حتماً قبل از اقدام، با یک داروساز مشورت کنید تا مطمئن شوید که این داروها برای نوزاد شما بی‌خطر هستند. همچنین توجه داشته باشید که اگر از ژلی استفاده می‌کنید که حاوی مسکن است، ممکن است مصرف داروی خوراکی علاوه‌برآن بی‌خطر نباشد.
زمان مراجعه به پزشک برای رشد دندان کودک
به‌طورکلی، کودک شما خیلی بی‌دفاع است و نیاز است که همهٔ موارد رشد در او، به‌درستی بررسی شود. معمولاً کودکان تا دوازده‌ماهگی، دندان بالا می‌آورند. اما اگر کودک شما دندان نداشت، باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا دلایل احتمالی را مورد بررسی قرار دهد. برعکس این موضوع نیز صدق می‌کند، یعنی اگر کودک شما زود دندان آورد هم باعث موارد ژنتیکی و موروثی در او بررسی شود. از ما به شما نصیحت که تا زمانی که کودکان به حد نرمال از رشد رسیده باشد. در صورت مشاهدهٔ هر گونه اختلال یا مورد نامتعارف در این رشد کودک، با یک پزشک متخصص مشورت نمایید یا به دندانپزشکی کودکان مراجعه نمایید.
فقط یادتان باشد که تا سیزده‌ماهگی، کودک فرصت دارد که دندان بیاورد. در صورت عدم رشد دندان تا این دوره، به پزشک مراجعه نمایید. در انتها این که برخی از مادران اعتقاد دارند که کودک هر چقدر دیرتر دندان بیاورد برای او بهتر است و دندان‌هایش دیرتر خراب می‌شود و نیاز به ترمیم دندان پیدا می‌کند. اما این موضوع اصلاً گزینهٔ درستی نیست و باید اجازه داد که رشد دندان کودک، به‌خودی‌خود اتفاق بیفتد. امیدواریم که این مقاله توانسته باشد به سؤالات شما در زمینهٔ علت دیروزود دندان‌درآوردن دندان در اطفال پاسخ دهد.
سؤالات متداول
کودک من تقریباً ۸ماهه است و دندان ندارد، چه زمانی دندان‌هایش درمی‌آیند؟
بله دندان‌ها درمی‌آیند، محدوده رویش دندان‌ها ۴ تا ۱۵ ماهگی است.
من یک کودک ۱۱ماهه دارم که هنوز دندان ندارد. آیا حالش خوب است؟
محدوده رویش دندان‌ها ۴ تا ۱۵ ماهگی است، اما اگر بیشتر از این مدت طول کشید، به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید.
یک کودک ده‌ماهه باید چند دندان داشته باشد؟
کودک باید تا ۹ ماهگی حداقل چهار دندان داشته باشد.
کودک من در ۱۲ ماهگی دندان ندارد. آیا باید نگران باشم؟
برای کودکی که در ۱۲ ماهگی دندان ندارد، توصیه می‌شود که در همان زمان برای مشاوره به دندانپزشک اطفال مراجعه کرده باشید.
