کودکی، دوران طلایی رشد و شکلگیری است؛ نه فقط برای جسم، که برای سلامت دهان و دندان نیز همینطور است. بسیاری از والدین فکر میکنند تا وقتی دندانهای شیری کودک نیفتاده، نیازی به مراجعه منظم به دندانپزشک نیست، اما حقیقت این است که چکاپهای منظم دندانپزشکی کودکان نقشی حیاتی در تضمین سلامت دهان، رویش صحیح دندانهای دائمی و جلوگیری از مشکلات پیچیده فکی در آینده دارند.
در ادامه این مطلب از سایت دکتر اخلاقی، دندانپزشک کودکان اصفهان، علل ضرورت چکاپهای منظم دندانپزشکی را مورد بررسی قرار خواهیم داد تا بدانید چرا این مراجعات دورهای، یک سرمایهگذاری برای لبخند و سلامت فرزند شماست.
۱. تشخیص به موقع در فرآیند مهم لق شدگی دندان در کودکان
رویش دندانهای دائمی و افتادن دندانهای شیری یک فرآیند طبیعی است، اما همیشه هم به صورت هماهنگ و منظم پیش نمیرود. در برخی موارد دیده شده است که روند لق شدن دندان شیری و رویش دندان دائمی در کودکان، به صورت همزمان پیش نمیرود. این عدم هماهنگی میتواند منجر به کج درآمدن دندان دائمی، ماندن دندان شیری بیش از حد لازم و حتی آسیب به ریشههای دندان دائمی در حال رشد شود. در چنین حالتی، دندانپزشک اطفال با تهیه گرافیهای تشخیصی (رادیوگرافی)، اقدامات مناسبی در جهت اهداف زیر انجام میدهد:- رویش صحیح دندانهای دائمی: اطمینان از قرارگیری دندان در مسیر درست.
- کنترل زمان رویش دندانهای مذکور: تعیین زمان مناسب برای کشیدن دندان شیری در صورت لزوم.
- تنظیم مکان صحیح رویش دندانهای دائمی: هدایت دندان برای قرارگیری درست در قوس فکی.
۲. بررسی روابط فکی در کودکان و اصلاح مشکلات در سنین پایین
آیا میدانستید که مشکلات مربوط به روابط ناصحیح فکی (مانند جلوزدگی یا عقبماندگی فک) در اکثر مواقع در سنین پایینتر قابل درمان، سادهتر و کمهزینهتر هستند؟ سنین رشد بهترین فرصت برای اصلاح ناهنجاریهای فکی با استفاده از پلاکها یا دستگاههای ارتودنسی پیشگیری و فانکشنال است. اگر این مشکلات تا سنین بالاتر نادیده گرفته شوند، ممکن است درمان آنها نیازمند راهکارهای پیچیدهتر، طولانیتر و حتی جراحیهای فکی (ارتوسرجری) باشد. نکته مهم روانشناختی: هنگامی که کودکان در سنین پایینتر به دندانپزشکی مراجعه میکنند و تجربههای خوشایندی دارند، روابط بهتری با دندانپزشک اطفال، کادر پزشکی و محیط مطب برقرار میکنند. این امر باعث افزایش همکاری آنها در زمان مقتضی برای تسریع روند درمانهای احتمالی در آینده خواهد شد.
۳. بررسی فضای رویش دندانهای دائمی و جلوگیری از بهمریختگی
تراکم دندانی یا کمبود فضا برای رویش دندانهای دائمی یکی از مشکلات شایع است که باید به موقع تشخیص داده شود. گاهاً مشاهده میشود که دندانهای دائمی فاقد فضای مناسب برای رویش هستند و این میتواند باعث شود که دندانها کج یا چرخیده در بیایند (بهمریختگی دندانها) و یا حتی پشت دندانهای شیری گیر کنند. با مراجعه منظم به دندانپزشکی کودکان و انجام رادیوگرافیهای لازم، میتوان اقدامات مورد نیاز را جهت ایجاد فضای مناسب برای رویش دندانهای دائمی، در زمان مناسب (معمولاً با استفاده از فضا نگهدارنده یا درمانهای پیشگیرانه دیگر) انجام داد. به دنبال این امر میتوان از عوارضی همچون: از دست دادن دندان دائمی (به دلیل عدم فضای کافی) و یا نیاز به خارج کردن دندان دائمی در آینده برای ایجاد فضا، جلوگیری کرد.۴. کنترل و محافظت از دندانهای آسیای دائمی اولیه (شش سالگی)
یکی از اشتباهات رایج والدین، عدم توجه به دندانهای آسیای دائمی اولیه است. این دندانها در سنین پایین (بین 6 تا 7 سالگی) و بدون افتادن هیچ دندان شیری، در پشت انتهاییترین دندانهای آسیای شیری رویش میکنند. متأسفانه بسیاری از والدین به اشتباه این دندانهای آسیای مهم را، جزء دندانهای شیری کودکان محسوب میکنند. این یک باور نادرست است؛ در حالی که جایگزینی برای این دندانهای آسیای دائمی وجود ندارد و باید تا آخر عمر حفظ شوند. بنابراین، بسیاری از والدین زمانی به دندانپزشکی کودکان مراجعه میکنند که این دندانهای دائمی مهم به دلیل عدم توجه کافی، آسیب دیده و کودک دچار دندان درد شدید شده است. نکته حیاتی: توصیه میشود تا با مراجعه منظم به دندانپزشک اطفال و انجام چکاپهای دورهای دندانپزشکی، وضعیت دندانهای کودک شما مورد بررسی قرار گیرد و دندانپزشک شما را از دائمی و یا شیری بودن دندانها مطلع سازد. به دنبال این امر، والدین میتوانند پیشگیریهای لازم مانند فیشورسیلانت (شیارپوش) را برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی دندان و یا اقدامات درمانی مورد نیاز برای برطرف کردن پوسیدگیهای موجود را در زمان مناسب و در مراحل اولیه، برای کودک خود انجام دهند.
۵. تشخیص و ترک عادات نامطلوب دهانی-دندانی
برخی از والدین گمان میکنند که عادات ناپسند دهانی-دندانی کودکان مانند مکیدن انگشت، استفاده از شیشه شیر و پستانک تا سنین بالا، دندان قروچه و… خود به خود از سر کودک میافتد. حتی در مواردی والدین اظهار دارند که خودشان در سنین کودکی عاداتی مشابه را داشتهاند، بدون اینکه فک آنها دچار مشکل شود! اما طبق تحقیقات دندانپزشکی، ادامه این رفتارهای نامطلوب بعد از سن معینی میتواند باعث ایجاد عوارض شدید فکی و دندانی شود. با تشخیص به موقع عادتهای نامطلوب دهانی در کودکان در چکاپهای منظم و ارائه راهکارهای مناسب برای ترک آنها توسط دندانپزشک، میتوان از بسیاری از آسیبها، ناهنجاریها و هزینههای درمانی سنگین فکی و ارتودنسی در آینده جلوگیری بعمل آورد.برای اطلاعات بیشتر و مشاهده نمونه کارهای دندانپزشکی کودکان دکتر اخلاقی، میتوانید به صفحه اینستاگرام دکتر نجمه اخلاقی دندانپزشک کودکان اصفهان مراجعه کنید.
نتیجهگیری نهایی: چکاپهای منظم دندانپزشکی کودکان صرفاً یک معاینه ساده نیستند، بلکه یک فرآیند پیوسته برای نظارت بر رشد و تکامل دندانها و فک کودک شما هستند. این مراجعات دورهای، به دندانپزشک اطفال این امکان را میدهند که مشکلات پنهان، از جمله کمبود فضا برای دندانهای دائمی، ناهنجاریهای فکی در حال رشد، و عادات نامطلوب را در بهترین زمان ممکن تشخیص داده و درمان کند تا سلامت و زیبایی لبخند فرزند شما تضمین شود.
زمان درست را از دست ندهید!
حالا که از اهمیت این معاینات آگاه شدید، شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که بهترین زمان برای اولین مراجعه کودک به دندانپزشکی چه وقتی است؟ و یا چگونه میتوان کودک را برای یک معاینه بدون استرس آماده کرد؟
برای پاسخ به این سوالات و تکمیل اطلاعات خود، پیشنهاد میکنیم مقالات زیر را نیز مطالعه نمایید:
