آیا لثههای کودک دلبندتان قرمز، متورم یا کبود شده است؟ دیدن تغییر رنگ یا تورم در دهان کودک برای هر والدی نگرانکننده است. از ورم لثه نوزادان هنگام دندان درآوردن گرفته تا التهابهای سنین مدرسه، هر کدام دلایل و درمانهای خاص خود را دارند.
در این مقاله جامع از سایت دکتر نجمه اخلاقی، دکتر متخصص دندانپزشکی کودکان در اصفهان، تمام آنچه باید درباره علت ورم لثه در کودکان، تفاوت تورم طبیعی و غیرطبیعی و روشهای درمان بدانید را بررسی میکنیم. اگر میخواهید بدانید در چه صورت تورم لثه نوزادان طبیعی است و چه زمانی باید نگران باشید، این مطلب راهنمای کامل شماست.
بررسی علل ایجاد تورم لثه در نوزادان و کودکان
دلایل پیدایش التهاب لثه اطفال بسیار متنوع است. بر اساس جدیدترین بررسیهای دکتر نجمه اخلاقی، این علل را میتوان به دستههای زیر تقسیم کرد:
1. دندان درآوردن؛ شایعترین علت در زیر 3 سال
فرآیند رویش دندانها معمولاً از سن 6 ماهگی شروع شده و تا حدود 30 ماهگی ادامه مییابد تا کودک صاحب 20 دندان شیری شود.
-
علائم طبیعی: افزایش بزاق، تب خفیف، کجخلقی، بیخوابی، کشیدن مکرر گوشها و تمایل به گاز گرفتن اشیا.
-
نکته مهم: پس از بیرون زدن دندان از لثه، این تورم به خودی خود فروکش میکند.(برای مطالعه بیشتر: علائم دندان درآوردن کودک)
2. التهاب لثه ناشی از عدم بهداشت (Gingivitis)
حتی در نوزادان و کودکان نوپا، اگر پلاک میکروبی روی دندانها بماند، لثه ملتهب میشود. علت عفونت لثه کودکان؛ ایجاد پلاک روی دندانها عامل اصلی است. این تورم و قرمزی با افزایش سطح بهداشت دهان (مسواک زدن منظم والدین برای کودک) درمان میشود.
3. تروما و ضربه
کودکان نوپا زیاد زمین میخورند. تروما (Trauma) یا ضربه ناگهانی به دهان و دندان، یکی از دلایل اصلی تورم ناگهانی لثه است.
4. بیماریهای ویروسی و دارویی (علل کمتر شایع)
-
التهاب لثه هرپس اولیه: یک عفونت ویروسی شایع در کودکان زیر 6 سال است که با تب، تورم شدید لثه و گاهی خونریزی همراه است.(بیشتر بدانید: تبخال دهانی در کودکان:پیشگیری، تشخیص و درمان)
-
افزایش حجم لثه مرتبط با دارو: مصرف داروهای خاصی مثل سرکوبکنندههای ایمنی (سیکلوسپورین) یا ضد تشنجها (فنی توئین) میتواند باعث بزرگ شدن و تورم بافت لثه شود.
تشخیص تورم طبیعی از غیر طبیعی در نوزادان
والدین اغلب میپرسند در چه صورت تورم لثه نوزادان طبیعی است؟ و چه زمانی باید نگران بود؟ بیایید این دو حالت را تفکیک کنیم:
الف) موارد تورم لثه طبیعی نوزادان
این تورم دقیقاً در محلی که دندان در آستانه رویش است رخ میدهد.
-
چگونه چک کنیم؟ دستان خود را تمیز بشویید و آرام روی لثه بکشید. احساس یک توده سخت زیر دست، نشانه جوانه دندان است.
-
ظاهر لثه: ممکن است قرمز، حساس و متورم باشد و دندانها مثل دانههای مروارید کوچک زیر آن دیده شوند.
ب) تورم غیر طبیعی لثه در نوزادان (کیست و هماتوم)
گاهی ظاهر لثه والدین را میترساند. شرایط زیر ممکن است رخ دهد:
-
کیست رویشی: تورم به صورت گرد و شفاف (پر از مایع) در محل رویش دندان.
-
هماتوم رویشی: جمع شدن خون در اطراف دندان در حال رویش که باعث میشود لثه به رنگ بنفش یا آبی تیره (کبود) دیده شود.
⚠️ نظر متخصص:
دکتر نجمه اخلاقی توصیه میکنند در صورت مشاهده کیست یا هماتوم (کبودی) حتماً برای معاینه مراجعه کنید. اگرچه در بیشتر موارد این کیستها خودبهخود پاره شده و دندان بیرون میآید، اما گاهی نیاز به کمک دندانپزشک برای تخلیه کیست است.
تورم لثه در کودکان سنین بالاتر (مدرسه)
علاوه بر نوزادان، ورم لثه کودک هفت ساله نیز بسیار شایع است.
-
علت: لق شدن دندانهای شیری و تلاش دندان دائمی برای رویش.
-
کدام کودکان بیشتر در معرض ابتلا به عفونت لثه هستند؟ کودکانی که تنفس دهانی دارند، رژیم غذایی پر قند مصرف میکنند یا در مسواک زدن کاهلی میکنند (تاثیر ژن یا بهداشت دهان در اینجا به نفع بهداشت است).
راه های درمان عفونت لثه در کودکان
برای درمان ورم لثه کودکان، بسته به علت آن، سه رویکرد وجود دارد:
1. درمانهای پزشکی و دندانپزشکی
-
جرمگیری و بروساژ: حذف عامل میکروبی.
-
تخلیه کیست: در موارد تورمهای غیرطبیعی و مقاوم نوزادان.
2. درمان دارویی (آنتیبیوتیکها)
بهترین آنتی بیوتیک برای ورم لثه کودکان چیست؟
-
شربت مترونیدازول برای عفونت دندان کودکان: موثر بر باکتریهای بیهوازی (حتماً زیر نظر دندانپزشک مصرف گردد).
-
دوز آموکسی سیلین برای عفونت دندان کودکان: این دارو رایجترین درمان است، اما دوز آن باید دقیقاً بر اساس شدت عفونت و وزن کودک توسط پزشک محاسبه شود.
3. درمان خانگی ورم لثه کودکان (طب سنتی و مراقبت در منزل)
درمان عفونت لثه کودکان در خانه به تسکین علائم کمک میکند:
-
ماساژ لثه: برای نوزادان، ماساژ آرام لثه با انگشت تمیز یا دندانگیر خنک بسیار آرامبخش است.
-
آب نمک: درمان عفونت لثه کودکان در طب سنتی بر قرقره کردن آب نمک رقیق تاکید دارد.
-
عسل (بالای 1 سال): مالیدن مقدار کمی عسل روی لثه (از محلول آب نمک و عسل طبیعی غافل نشوید).
کلام آخر
سلامت لثه، پایه و اساس دندانهای سالم است. اگر التهاب لثه در کودکان زیر دو سال یا سنین بالاتر را مشاهده کردید که با روشهای بهداشتی برطرف نشد، یا اگر تورمهای کبود رنگ (هماتوم) را در دهان نوزاد دیدید، زمان را از دست ندهید.
دکتر نجمه اخلاقی در کلینیک تخصصی خود در اصفهان، با بررسی دقیق علت (تروما، ویروس، رویش دندان یا عفونت)، بهترین طرح درمان را برای کودک شما اجرا خواهد کرد.
آیا نیاز به مشاوره دارید؟همین حالا تماس بگیرید: برای رزرو نوبت معاینه تخصصی لثه و دندان کودک خود با شمارههای مطب تماس حاصل فرمایید.
