افتادن دندان یکی از دغدغههای والدین است که معمولاً آن را با دندانهای شیری بزرگتر کودکان و فرآیند طبیعی جایگزینی آنها با دندانهای دائمی مرتبط میدانند. اما وقتی این اتفاق برای یک کودک زیر دو سال میافتد، نگرانیهای جدیتری را به همراه دارد. اگر شما هم با این سوال مواجه هستید که چرا دندان کودک دو ساله من افتاده است؟
در این مقاله با راهنمایی دکتر نجمه اخلاقی، بهترین متخصص ترمیم های پیشگیری دندان در اصفهان، به شما کمک میکند تا دلایل احتمالی را بشناسید و بهترین اقدام را برای سلامت دهان و دندان فرزندتان انجام دهید.
آیا افتادن دندان کودک زیر دو سال طبیعی است؟
خیر! به طور کلی، افتادن دندان از ریشه در کودکان زیر دو سال به صورت طبیعی و بدون هیچ عامل بیرونی، هرگز رخ نمیدهد. دندانهای شیری معمولاً تا سن ۶ یا ۷ سالگی در جای خود باقی میمانند. اگر دندان کودک شما افتاده است، احتمالاً یکی از موارد زیر دلیل آن بوده است:
- ضربه یا تروما: این شایعترین علت افتادن یا شکستن دندان در این سن است. کودکان نوپا ممکن است هنگام بازی، زمین خوردن، یا برخورد با اشیا دچار ضربه به دهان خود شوند که منجر به شکستگی یا حتی خارج شدن کامل دندان از حفره دهان میشود.
- پوسیدگی شدید دندان: در این مورد، دندان به طور کامل از ریشه نمیافتد، بلکه تاج دندان (بخش بالایی که دیده میشود) به دلیل پوسیدگی شدید از بین میرود. در ادامه به این موضوع میپردازیم.
خراب شدن دندان کودک دو ساله؛ علل و درمان
یکی از اصلیترین دلایلی که باعث میشود والدین تصور کنند دندان کودکشان افتاده است، پوسیدگی پیشرفته دندان است. در این شرایط، تاج دندان به قدری از بین میرود که تنها ریشهها باقی میمانند و این موضوع باعث میشود دندان به نظر افتاده بیاید.
مهمترین عوامل پوسیدگی دندان در کودکان زیر دو سال عبارتند از:
- سندرم شیشه شیر (Baby Bottle Tooth Decay): این مورد شایعترین علت پوسیدگی شدید در این سن است. زمانی که کودک با شیشه حاوی شیر، شیر خشک، آبمیوه یا نوشیدنیهای قندی به خواب میرود، قند موجود در این مایعات در اطراف دندانها جمع شده و باعث رشد باکتریهای مخرب میشود. این باکتریها اسید تولید میکنند که به مینای دندان آسیب میرساند و در نهایت منجر به پوسیدگی و خراب شدن دندان کودک دو ساله میشود.
- مصرف زیاد نوشیدنیها و خوراکیهای شیرین: آبمیوههای صنعتی، آبنبات، بیسکوییت و سایر خوراکیهای حاوی قند زیاد میتوانند زمینه را برای پوسیدگی فراهم کنند.
درمان پوسیدگی دندان کودک دو ساله
درمان پوسیدگی دندان کودک دو ساله به شدت و وسعت پوسیدگی بستگی دارد و باید توسط یک دندانپزشک متخصص کودکان انجام شود. از جمله روشهای درمانی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فلورایدتراپی: برای پوسیدگیهای سطحی و اولیه.
- کشیدن دندان شیری: در صورتی که دندان به شدت آسیب دیده و قابل ترمیم نباشد، دندانپزشک ممکن است تصمیم به کشیدن آن بگیرد.
- ترمیم و پر کردن دندان: برای پوسیدگیهای متوسط.
- روکش دندان: برای دندانهایی که دچار آسیبدیدگی گسترده شدهاند، روکشهای مخصوص کودکان برای محافظت از دندان استفاده میشود.
علل نادر و زمینهای افتادن دندان
در مواردی بسیار نادر، اگر دندان کودک بدون هیچ ضربه یا پوسیدگی مشخصی از بین برود، ممکن است نشاندهنده یک مشکل زمینهای باشد که حتماً نیاز به بررسی توسط متخصص دارد. دکتر میرزندهدل، متخصص کودکان، اشاره میکند که این موارد میتواند شامل بیماریهای استخوانی، اختلالات ذخیره کلسیم و فسفر یا برخی سندرمها باشد.
علائم همراه این بیماریها معمولاً شامل موارد زیر است:
- تأخیر در رشد
- تغییرات در شکل استخوانها
- نشانههایی از بیماریهای سندرمی
تشخیص این بیماریها نیازمند گرافی فک و بررسیهای دقیقتر پزشکی است و باید حتماً تحت نظر دندانپزشک متخصص اطفال و پزشک متخصص صورت گیرد.
چگونه از افتادن و خراب شدن دندان کودک پیشگیری کنیم؟
بهترین راه، پیشگیری است. با رعایت نکات ساده زیر میتوانید سلامت دندانهای فرزندتان را تضمین کنید:
- بهداشت دهان و دندان را جدی بگیرید: حتی قبل از رویش اولین دندان، لثههای نوزاد را با گاز استریل یا پارچه تمیز پاک کنید. پس از رویش دندان، روزی دو بار با یک مسواک انگشتی یا مسواک مخصوص کودکان و مقدار بسیار کمی خمیر دندان (به اندازه یک دانه برنج) دندانهای او را مسواک بزنید.
- استفاده از شیشه شیر در هنگام خواب را قطع کنید: هرگز اجازه ندهید کودک با شیشه شیر یا آبمیوه به خواب برود.
- مصرف قند را محدود کنید: مصرف شیرینیجات، آبنبات و نوشیدنیهای قندی را به حداقل برسانید.
- ویزیتهای منظم دندانپزشکی: اولین مراجعه به دندانپزشک کودک باید حداکثر تا یک سالگی یا شش ماه پس از رویش اولین دندان انجام شود. این ویزیتها برای بررسی وضعیت دندانها و آموزش نکات بهداشتی به والدین بسیار حیاتی است.
با توجه به حساسیت موضوع و اهمیت دندانهای شیری در رشد فک و رویش صحیح دندانهای دائمی، در صورت مشاهده هرگونه مشکل یا افتادن دندان، حتماً با یک متخصص دندانپزشکی کودکان مشورت کنید. اگر در اصفهان زندگی میکنید، میتوانید برای دریافت مشاوره و معاینه تخصصی به مطب دکتر نجمه اخلاقی، متخصص دندانپزشکی کودکان، مراجعه کنید.
